Op maandag 2 februari kwam de commissie Sociaal Domein voor het laatst deze raadsperiode samen. Namens de Progressieve Groene Partij raadslid Hilde Baaij en burgerleden Janneke van der Linden en Harm Kornegoor. De tribune zat overvol, onder andere met studenten van Yuverta. Deze aandacht kwam vanwege het belangrijkste punt op de agenda: De Polfermolen als sociaal-culturele hotspot. Dat onderwerp zorgde ook voor een extreem lange vergadering. Heel toepasselijk in deze periode sloot de voorzitter de vergadering om 11 over 11. 

De avond startte met de insprekers over de Polfermolen. Twee studenten en de opleidingsmanager. Zij hielden alle drie een duidelijk en gepassioneerd betoog over het behoud van Yuverta in de Polfermolen. Onder andere dat Yuverta en de gemeente Valkenburg aan de Geul dezelfde doelen nastreven als het gaat om duurzaamheid en leefbaarheid. Daarnaast had mw Wijnands van de yoga studio een schriftelijke bijdrage ingeleverd. 

Voorstel college betreffende De Polfermolen 3.0 ‘Sociaal-culturele hotspot’.

Kort samengevat. In juni 2023 koos de gemeenteraad voor een verkleinde versie van de Polfermolen. Door nieuwe ontwikkelingen stelde het college in 2024 voor een extra onderzoek te doen naar de Polfermolen als sociaal-culturele hotspot. Een gebouw met een bredere functie. Dat onderzoek is in 2025 uitgevoerd. Het voorstel ligt nu voor. De beantwoording werd gedaan door de wethouders Kleijnen, Dauven en Rouwette. 

Onze conclusie na de deze commissiebehandeling:

• PGP is positief over een verbreding van de invulling van de Polfermolen. 
• De PGP is zeer kritisch over de financiële onderbouwing en uitwerking. Met name de toekomstige exploitatie bevat nog zeer veel onduidelijkheid.
• De PGP vindt het een gemiste kans om Yuverta en haar jongeren geen plek te geven in de vernieuwde Polfermolen. 
• Vier fracties deelden onze kritiek op de financiële onderbouwing en uitwerking. 
• In elk geval een fractie deelde onze mening over Yuverta. 

Onze belangrijkste vragen en antwoorden: 

1. Wat gaat het onze gemeenschap nu echt kosten per jaar om de nieuwe Polfermolen in de lucht te houden? In juni 2023 besloot de gemeenteraad dat het maximaal 600.000 per jaar mocht kosten. Nu wordt een tekort van 700.000 genoemd. Is dat 700.000 – 600.000 en dus 100.000 extra voor een grotere Polfermolen? Of tellen we dat bij elkaar op? En wat kost de bibliotheek nu dan, is dat verrekend? Kortom, hoe zit het nu met de exploitatie en met de jaarlijkse kosten? Waarom wordt er geen betere mix van commercieel en maatschappelijk gemaakt?

Reactie: Hier kwam geen duidelijk antwoord. Niet alles was verwerkt om het niet te ingewikkeld te maken. Het is nog wat koffiedik kijken. We maken zo goed mogelijke inschattingen. De daadwerkelijke pijn staat in het rapport.

NB. Tja, daarmee maak je het juist ingewikkeld voor ons als fractie om het voorstel te beoordelen. Dit gaan we dus opnieuw bevragen tijdens de raadsvergadering.

2. Stelt de gemeente aan Yuverta geen onmogelijke voorwaarden met 147 euro per vierkante meter en het liefst een contract van 20 jaar?

Er kwam geen duidelijk antwoord op waarom gekozen is voor de hoogte van de vierkante meter. Is het nu kostendekkend of marktconform? Wethouder Kleijnen verwees naar de tekst, maar kon het zelf niet uitleggen aan de commissie. Later las hij een antwoord voor: Er is gerekend met een kostendekkend tarief, niet met een marktconform tarief. Het is berekend op een bruto vloeroppervlak en dit is een gebruikelijke maatstaf. Overigens vond wethouder Kleijnen het ook nodig om te zeggen dat Yuverta het heeft laten afweten door hoe zij zich opstellen naar de gemeente en bleef hij de term marktconform gebruiken. Collega wethouder Dauven antwoordde: De wijze waarop de huur wordt berekend is het terugverdienen van investeringen. De investeringen van de sportzaal zijn lager en die van andere plekken hoger. Nu kun je dat per gebruiker berekenen, maar de gemeente kiest ervoor om dat uit te smeren over alle vierkante meters. Wel gaf hij de toezegging dat er nog een onderbouwing volgt van deze prijsberekening.

3. Wie gaat de toekomstige Polfermolen beheren en hoe verhoudt zich dat tot de andere gemeenschapsvoorzieningen met eigen stichtingen en eigen onderhoud?    

Reactie: Ook hierop was het antwoord niet heel duidelijk. Er werden geen mogelijke beheerders benoemd. De programmering is geregeld zoals in de andere gemeenschapshuizen, maar het gebouw zelf is anders omdat de Polfermolen van de gemeente is.

NB. Dat weten we ook wel, maar de programmering heeft invloed op de exploitatie en andersom.

Voorstel college betreffende vaststellen Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Valkenburg aan de Geul 2026’. (Hamerstuk)

Het betreft hier een modernisering van de Verordening uit 2015. Niets mis mee, maar waarom is besloten om vooruit te lopen op de landelijke ontwikkelingen? En ten tweede, mogen we ervan uitgaan dat er voldoende geld gereserveerd staat in de begroting voor onze schoolgebouwen, want dat verdienen onze kinderen.

Reactie wethouder Rouwette: Blij dat in deze verordening nieuwbouw en renovatie zijn samengevoegd. Bij veranderingen wordt de raad geïnformeerd. Gemeente gaat ervan uit dat de veranderingen worden doorgevoerd door Rijksoverheid, maar als dat niet zo is, moet het college terugkomen bij raad. Er is voldoende budget.

Voorstel college betreffende kosten en baten analyse toegankelijkheid Ongehinderd voor predicaat brons. (Hamerstuk)

Wij stelden een aantal vragen en opmerkingen. Samengevat: 

• Ontvangen wij nog het bij de MKB route beloofde rapport nog.
• Richt de gemeente zich eerst op predikaat Brons. 
• Gaat de Polfermolen nu niet groots aangepakt worden door de toekomstige plannen, wel wordt de drempel van de theaterzaal aangepast. 
• Geldt de MKB toegankelijke route als subsidie voor niet gemeentelijke gebouwen. 
• Zegt de wethouder toe na te gaan waarom onze bronzen locaties als Bibliotheek Berg, Toilet Cauberg en Cascade niet op de website van Ongehinderd staan vermeld. 
• Komt bredere inclusie aan bod in de uitwerking van de LIA ofwel de Lokale Inclusie Agenda. 

Voorstel college betreffende financiële bijdrage voor borging van continuïteit jeugdhulp door de Mutsaersstichting. (Hamerstuk)

Al in 2023 stelde de PGP dat de Mutsaersstichting ons geld zou gaan vragen. Toen werd dat voorbarig genoemd. En zie nu het voorstel. Nu verleent deze stichting ook in onze regio noodzakelijke en goede zorg en het bedrag is gezien onze totale begroting op sociaal domein en de grootte van onze reserve sociaal domein niet groot. Wij steunen dit voorstel en dat gold na enkele vragen ook voor de andere fracties. 

Bespreekpunt Pleeggezinnen.
Omdat wethouder Kleijnen ons de antwoorden schuldig moest blijven, werden ze na de vergadering gestuurd, zie hieronder:

1. Hoeveel pleeggezinnen zijn bekend in Valkenburg?
Volgens de meest recente informatie die bekend is volgens de Woonzorgvisie 2024-2030, waren er op 1 juli 2023 12 pleeggezinnen geregistreerd in Valkenburg aan de Geul. 

2. Sinds 2023 is wettelijk vastgelegd dat pleegkinderen tot hun 21ste in pleeggezin mogen blijven. Is deze wijziging bekend?
Deze wijziging is bekend, we volgen hierin het landelijk beleid. Is dit opgenomen in ons beleid? Ja, in ons beleid verwijzen we naar de jeugdwet. Hierin wordt een jeugdige, volgens Artikel 1.1 gedefinieerd als ‘iemand die de leeftijd van achttien jaar doch niet de leeftijd van eenentwintig jaar heeft bereikt voor zover de te verlenen jeugdhulp uit pleegzorg bestaat’.

3. Wordt er ingezet op kamertraining na verblijf pleeggezin?
Kamertraining is niet standaard na verblijf in een pleeggezin, dit is afhankelijk van de individuele situatie van de jeugdige. Indien dit nodig is, kan er vanuit een individuele voorziening ‘jeugdhulp met verblijf’ kamertraining worden ingezet.

Bespreekpunt Jeugdfonds Sport & Cultuur Limburg inzake samen investeren voor gelijke kansen voor álle kinderen.
Meerdere fracties stelden vragen over waarom zo weinig kinderen gebruik maken hiervan. Slechts 67 van de mogelijk 300 kinderen.
Wethouder Dauven stelt dat ze daar veel aan proberen te doen en hopelijk verbeteren de cijfers. 

Rondvraag VVD over pui ‘t Geboew, PGP viel de VVD bij
Een noodzakelijke renovatie van een pui in ‘t Geboew wordt niet vergoed, kan dat niet alsnog onder het nieuwe beleid?
Antwoord Dauven: Het valt niet binnen de kaders, noodzakelijk of niet, dat valt niet onder ons. En het nieuwe beleid gold toen nog niet. En we willen toch dat de wethouder zich houdt aan de regels.

Reactie VVD en PGP: Jammer dat hier geen coulance wordt toegepast. Het pand wordt gerund door vrijwilligers. 

Rondvraag n.a.v. actielijst 51
Er wordt gesproken over leerlingen van OBS Broekhem en jeugdhonk in de Polfermolen. Hoe zit het met de jeugd in de andere kernen en van de andere scholen?
Antwoord wethouder Kleijnen of Rouwette: Komt schriftelijk. 

Rondvraag n.a.v. notulen nr 11:
Noodpakket minima: wethouder geeft schriftelijk aan dat onderwerp op korte termijn besproken wordt. Is dit al gebeurd of is er een datum bekend waarop dit gaat gebeuren? Graag een update.
Antwoord wethouder Kleijnen: Staat op de agenda regionaal armoede overleg, in december 2025 niet gelukt wegens een overvolle agenda. Volgende bijeenkomst is eind februari 2026. VNG stelt voor zich terughoudend op te stellen hiermee. College volgt dat. 

Rondvraag n.a.v. pagina 42 actielijst
Er staat dat er na 25 maanden geëvalueerd gaat worden welke van de twee regelingen voor volwassenen en sport/cultuur wordt voortgezet:

1. Tijdens de informatiesessie werd gezegd dat het gemiddeld 5 jaar duurt voordat een regeling goed loopt, waarom is gekozen voor 2 jaar?
   Antwoord: Dat is zo besloten, de gemeente vindt het voldoende. Geen onderlinge vergelijking. Er wordt naar de doelen en ervaringen gekeken .
2. Wat gebeurt er in de periode tussen start evaluatie in januari 2028 en het besluit dat naar aanleiding van die evaluatie genomen gaat worden? Lopen beide regelingen dan stilzwijgend door totdat het besluit genomen is? Geven we in die tussentijd niets meer? Of gaan we de regeling al een half jaar eerder evalueren, waardoor je nog maar 1,5 jaar proeftijd hebt?
   Antwoord: Loopt tot 31 december 2027, In Q3 2027 is de evaluatie.
3. Het Volwassenenfonds is niet opgenomen in de voorzieningenwijzer. Wanneer wordt dit gerealiseerd?|
   Antwoord: Dat is wel doorgegeven, de wethouder zal er nog achteraan gaan, want daar heeft PGP een punt. 

NB PGP: Dat betekent dus dat nog eerder dan na 2 jaar de evaluatie plaats zal vinden, dat is wel heel snel. Gaan we in de gaten houden. 

Arriva
De wethouder zou zich inspannen dat alle inwoners met een minimuminkomen gebruik kunnen maken van de Meedoenpas. Niet alleen mensen met een bijstandsuitkering, maar bijvoorbeeld ook mensen met een wia of wajong. Bestuurlijk zou een brief worden gestuurd (ik neem aan naar de provincie) inzake toegang tot Arriva Meedoenpas. Is deze brief verstuurd en wat was de reactie hierop? Kortom: Hoe staat het daarmee?
Antwoord wethouder Kleijnen: Brief is verstuurd op 2 februari 2026, dat is vandaag dus. De vertraging kwam doordat er nog een schrijven was van Provincie Limburg over de vertraging van het loket. Brief komt bij het verslag. Maar de provincie gaat hierover, niet de wethouder, hij kan dat niet repareren

NB PGP: Wethouder roept wel dit gratis vervoer geregeld te hebben, maar 1. het is geregeld door de provincie en niet door de wethouder en het is niet geregeld voor iedereen die hier recht op heeft en dat is niet eerlijk. 

Armoede
Op 23-01-2026 heeft 3 Heuvelland een onderzoek mbt problematische schulden gepubliceerd. In Valkenburg ad Geul hebben 540 huishoudens problematische schulden (7%) en gaat daarmee qua hoeveelheid in het Heuvelland aan kop samen met Vaals en gelijk op met Maastricht. Opvallend dat hiernaast eenzelfde percentage laaggeletterdheid benoemd wordt in het LIA rapport van Valkenburg adG 2024-2030. Toeval? In het uitvoeringsplan schuldhulpverlening 2024-2026 wordt oa aangegeven dat ingezet wordt op preventie en vroegsignalering; pak schaamte/taboe rondom armoede/schulden aan. Het lijkt dat schuldhulpverlening niet voldoende van de grond is gekomen want er is nog steeds sprake van 540 huishoudens met schulden. In 2024 was het percentage 6,9% . Schulden leiden tot stress, psychische klachten, eenzaamheid en een slecht perspectief in de toekomst. Het lijkt alsof er weinig bereikt is om problematische schulden bij huishoudens te verminderen. In 2024 was het percentage 6,9% tegen nu 7%. 

1. Is schuldhulpverlening voldoende van de grond gekomen en worden de genoemde huishoudens bereikt waaronder ook de werkenden armen?
   Antwoord wethouder Kleijnen: Het percentage huishoudens met problematische schulden geeft niet een heel duidelijk beeld. De absolute huishoudens kloppen, het is wel lager dan in 2024. Van 560 naar 540. Eerlijker is niet te kijken naar absolute aantallen, Vaals heeft er minder, maar percentueel gezien scoort Vaals slechter. College deelt wel onze zorgen. We evalueren regelmatig ons beleid. Komend jaar komt er meer inzet op preventie. 
2. Is het mogelijk om, zoals door PGP in commissie SD 24-11-25 aangegeven, huishoudens een nieuw financieel perspectief te bieden zonder schulden door deze actief af te kopen zoals nu al in Heerlen en Brunssum gebeurt.
   Antwoord wethouder Kleijnen: We hebben eind vorig jaar een eerste gesprek gehad met Kansenfonds. Nu geen directe initiatieven. Blijven wel in gesprek. 

Gratis Bieb
In juni 2025 besloot Provincie Limburg dat mensen met een minimuminkomen gratis gebruik van de bibliotheek moeten kunnen maken. Sept. 25 start pilot in Venlo. Op 22 oktober is de officiële start gratis bieb voor minima. De afspraak is dat gratis bieb voor minima vanuit de provincie wordt gefinancierd t/m 2027. Op 01-01-2026 gratis bieb voor minima in Maastricht. Hoelang duurt het nog voordat de gratis bieb voor minima in het Heuvelland gerealiseerd is? Laten we hopen dat we niet de rode lantaarn dragen en pas in 2027 aansluiten.
Antwoord: Dat is niet de bedoeling, wij verwachten Q4 2026.

NB PGP: Dan kan het dus nog maar 1 jaar gebruikt worden ipv ruim 2 jaar …