​Emancipathie. Rode kringeltjes verschijnen onder het woord. De spelfout die mijn progressieve partijgenote maakt, roept bij mij een prettig gevoel op. Wat zou het fijn zijn als we op een meer invoelende manier omgaan met het verbeteren van de positie van de vrouw. Empathie voor de vrouw en sympathie voor wie de rol van de vrouw wil verbeteren. Emancipathie. Een prachtig woord om te lanceren op Internationale Vrouwendag.

Als lokale progressieve partij spreken wij ons nadrukkelijk uit voor een gelijke positie van vrouwen in de samenleving en in de politiek. Maar het is, soms ook binnen de partij, wel een gevoelig onderwerp: “We moeten oppassen dat we niet zuur overkomen.” Om de goede vrede te bewaren, onderdruk ik zo nu en dan mijn feministische neigingen. Op wereldschaal zou het voor de goede vrede trouwens ook fijn zijn als sommige heersende mannen wat neigingen konden onderdrukken. Daar ga ik weer. Juist als ik probeer om niemand tegen de haren in te strijken, floept er weer een feministisch statement uit. Feminisme als mijn roze olifant.

De gemeenteraadsverkiezingen komen eraan. Slechts een derde van de kandidaten in Nederland is vrouw. Ik heb ook geen glazen bol nodig om te kunnen voorspellen dat vrouwelijke wethouders na de verkiezingen zwaar in de minderheid zullen zijn. Dat is verklaarbaar. Het politieke systeem is bedacht, gebouwd en voor lange tijd ingevuld door voornamelijk mannen. En net zoals een mannenpantalon bij vrouwen net niet lekker zit, past de politiek ons ook niet altijd. Ik doe mijn best om niet overal het heersende patriarchaat in terug te zien. Al stond er laatst een artikel in de krant dat zelfs kunstmatige intelligentie een mannelijke bias heeft. Bij het herschrijven van een seksscène
schrapte AI al het voorspel uit het scenario.

Ik wil niet te activistisch overkomen omdat ik wil verbinden en niet wil polariseren. Maar ik vind het wel verdrietig dat ik mezelf een feministisch filter heb aangemeten om niet onsympathiek over te komen. Wat zou er dan onsympathiek opgevat kunnen worden? Dat bijna een hele raadszaal lacht als er twee ambtenaren zwanger zijn en er een grapje wordt gemaakt over de potentiële rol van de wethouder. Ik vind dat niet gepast. Maar vrouwen horen leuk te lachen. Anders zijn ze zuur, chagrijnig of zeker ongesteld. Ander voorbeeld. Dat onze partij pleit voor ‘veiligheid voor vrouwen’ en dat het lokale bestuur vindt dat er aandacht moet zijn voor ‘veiligheid voor iedereen’. Tja, je wilt in de politiek niet overkomen alsof oude mannetjes je gestolen kunnen worden. Dus je houdt je mond. Maar het onderwerp vrouwenveiligheid wordt ondertussen wel gebagatelliseerd en van de agenda afgevoerd.

Als ik dan eens een discussie aanga, dan lijkt het alsof ik al mijn feministische boekenkennis en uitkomsten van vrouwenstudies paraat moet hebben terwijl mijn gesprekspartner kan volstaan met “Nou, ik vind gewoon dat je er op moet vertrouwen dat de juiste man op de juiste plek komt.” Zucht. Waarom ben ik verantwoordelijk voor die bewijslast. Dat mensen niet overtuigd zijn van een problematiek zien we ook in de vraag die media stellen in aanloop naar deze Vrouwendag: Is Internationale Vrouwendag nog wel nodig? Belangenorganisatie WOMEN Inc. geeft hier op hun website het antwoord op. Ja. Enkele voorbeelden die zij geven:

• Loonkloof: Vrouwen verdienen gemiddeld 10,5% minder salaris per uur dan mannen.
• Femicide: Elke acht dagen wordt er een Nederland een vrouw vermoord.
• Babyboete: Het inkomen van moeders daalt gemiddeld 35% na de geboorte van een kind.
• Meer bijwerkingen: Vrouwen melden 50% meer bijwerkingen van medicijnen dan mannen.

Dit zijn nog maar enkele voorbeelden. Het lastige is dat als je ergens voor bent, het lijkt alsof je automatisch ergens anders tegen bent. De vrouwen tegen de mannen. Onzin natuurlijk. En de rol van een voorvechtster past mij niet. Dat is het ‘probleem’ met vrouwen. Ze zijn vaak conflict vermijdend, verbinding zoekend en ze ervaren sterke betrokkenheid. Dat maakt kwetsbaar en daar win je zeker geen oorlog mee. Daarom beginnen vrouwen er waarschijnlijk ook zelden een.

Emancipathie voelt als een meer vrouwelijke benadering dan emancipatie. Vanuit zachtheid veranderingen willen bereiken. Een vriendelijk uitgestoken hand om de ongelijke situatie samen aan te pakken, waarbij het enorm helpt als het juist de man is die zich uitspreekt over situaties die ‘eigenlijk niet kunnen’ en die zich inzet om gelijkheid te creëren. In ons verkiezingsprogramma hebben wij actiepunten benoemd om hier aan bij te dragen. Op gemeentelijk niveau kun je veel doen, denk aan de inrichting van openbare ruimte. Ik nodig de andere partijen uit om op dit punt de handen ineen te slaan in de komende raadsperiode, zodat ik mijn roze olifant niet los hoef te laten.

Bedenk daarbij: de boodschap is zuur, niet de boodschapper.